Character Agency

persoon-op-mountainbike-in-utah-tijdens-sprong

Wat is character agency in vredesnaam? 

Kort gezegd komt het erop neer dat je een actief personage schrijft. Je personage maakt beslissingen voor zichzelf en handelt vanuit zijn eigen motief. Hierbij is het niet zo dat je personage alle beslissingen zelf moet maken, hierin is de omgeving ook zeker belangrijk. Zorg alleen dat je personage niet alleen wordt voortgedreven door de omgeving. Het is ook niet zo dat alleen je hoofdpersoon agency nodig heeft. Belangrijke andere personages moeten ook zeker keuzes maken voor zichzelf. Dat maakt hen tot echte personen met eigen belangen, wensen en gevoelens.

Omdat dit misschien allemaal een beetje abstract klinkt, heb ik een voorbeeld waaruit je kan opmaken of je personage agency mist.

Vervang het personage door een lamp. Kan je verhaal dan nog steeds bestaan? Natuurlijk wordt het verhaal er apart van, dat is duidelijk. De vraag is of je verhaal in de essentie kan blijven bestaan. Een lamp kan je meesleuren op avontuur zonder om toestemming te vragen. Je kan een lamp kussen zonder dat daar toestemming voor nodig is. Een lamp kan je op elk willekeurig moment aan en uit zetten zonder dat de lamp daar zelf inbreng in heeft. Kortom, jij kan alle keuzes maken voor een lamp zonder dat die daar iets van hoeft te vinden. Een lamp accepteert gewoon alles wat er op hem wordt afgevuurd. 

Vraag jezelf af: maakt dit personage zelf keuzes of worden de keuzes vooral door de omgeving gemaakt? Wordt het personage vooral meegetrokken door anderen zonder echt een eigen mening te hebben? Is het personage proactief of reactief? Als je personage vaak wordt meegetrokken zonder eigen keuzes te maken, het allemaal gewoon laat gebeuren en alles goed vindt… Wel, ik heb slecht nieuws. Je personage is een lamp. En zeker van je hoofdpersonage wil je niet dat het een lamp is. 

Hoe zorg je nu dat je personages wel agency hebben? 

Een goed begin is om ervoor te zorgen dat je personage eigen motieven en ideeën heeft.

Creëer een personage met een eigen mening en wil. Dit betekent níét dat je personage zich overal tegen hoeft te verzetten en het met niemand eens mag zijn. Het betekent wél dat je personage niet blindelings alles doet wat iedereen zegt, dat je personage het niet altijd blindelings met iedereen eens is en zich niet zonder problemen overal heen laat meeslepen. Het personage bestaat niet vanwege het plot, het plot bestaat vanwege het personage. Het personage doet dus geen dingen omdat het plot dat verwacht, maar omdat hij of zij een eigen mening heeft. En nogmaals, dit geldt niet enkel voor je hoofdpersoon. Meerdere personages in je boek zouden agency moeten hebben waardoor ze gaan aanvoelen als echte mensen.

Een ander punt waarop je personage agency krijgt, is door het maken van beslissingen.

Doordat de personages zelf beslissingen maken, bewegen zij het plot voort in plaats dan dat zij voortgeduwd worden door het plot. Ik zal een voorbeeld noemen uit de hungergames. Als de namen van de tributen worden getrokken, kiest Katniss zelf om het plot in actie te zetten door zich op te offeren voor haar zusje. Dat is een voorbeeld van agency. Als Katniss dit niet had gedaan, was er namelijk geen verhaal geweest. Later besluit zij bijvoorbeeld om niet alle regels te volgen. Zo wil zij Rue een begrafenis geven zonder dat dit de bedoeling is. Dit zijn allemaal voorbeelden waarin Katniss het plot voortbeweegt en bepaalt. Het plot is niet datgene wat Katniss voortbeweegt, dat doet ze zelf. Katniss is een meer proactief personage dan een reactief personage. Zij is degene die initiatief neemt en beslissingen maakt om haar eigen leven vorm te geven.

De hungergames laat ook zien dat je personage niet alle keuzes zelf hoeft te maken om agency te hebben. Dat Katniss naar het Capitool wordt gebracht voor de Hungergames, is iets waar zij geen invloed op heeft. Het is haar situatie die dit stuk bepaalt. Dat is prima. Katniss heeft nog steeds agency omdat zij beslissingen maakt over de dingen waar zij wel invloed op heeft. 

Hier hangt mee samen dat je personage zelf het verhaal beïnvloedt in plaats van dat het verhaal hem of haar overkomt.

In de Hungergames wordt dit erg goed gedaan. De keuzes die Katniss maakt, beïnvloeden het verhaal vaak direct, zoals haar keuze om tegen president Snow in te gaan. Op die manier maakt Katniss echt het verhaal. Als zij zich de hungergames zou laten overkomen, zou het na boek 1 klaar zijn. Ze zou netjes alle regels volgen, winnen na Peeta te hebben vermoord en een rustig leven leiden. Dit is precies waarom het zo belangrijk is dat je personages het verhaal beïnvloeden. Je wilt geen situatie waarin je personage keer op keer door anderen uit de problemen moet worden gesleurd. Je personage kan wel keuzes maken, maar er is nog steeds niet echt sprake van agency als je personage zelf het verhaal niet vormgeeft. 

Wat er in zo’n geval bijvoorbeeld kan gebeuren is dat je personage bijvoorbeeld een plan bedenkt, maar het volledig door anderen laat uitvoeren en er eerder als een toeschouwer naar kijkt. Je wilt dat je personage midden in de actie zit en hier zelf aan deelneemt. Ik heb hier in het verleden ook veel fouten in gemaakt. 

En ja, in het verleden heb ik zelf ook verhalen geschreven waarin agency miste.

Zo schreef ik een verhaal over een meisje dat niet in goden geloofde terwijl alle andere mensen dit wel deden. Het was dus een eigen keuze. Als gevolg daarvan werd zij door haar vader als slavin verkocht waardoor het haar dus eerder overkwam dan dat zij die keuze zelf maakte. Haar redding uit deze benarde situatie had ze uiteindelijk vooral aan anderen te danken en niet zozeer aan zichzelf. Hieruit blijkt dat ze het plot wel in gang zette met haar keuze om niet in goden te geloven. Daarna overkwam het verhaal haar vooral. Er gebeurden haar veel dingen en zelf deed ze niet zoveel. Zij maakte wel keuzes, maar deze keuzes beïnvloedden het plot niet echt.

Achteraf zie ik waarom het voor lezers moeilijk is om je in dit personage te verplaatsen en echt met haar mee te leven. Zelf ondernam ze door het hele verhaal geen enkele actie om haar situatie te verbeteren. Daardoor kwam ze erg zwak over en maakte ze geen groei door tijdens het verhaal. Ze was eerder reactief dan proactief. Daarom is het altijd belangrijk om te kijken wat jouw personage doet om het plot vorm te geven. 

Het laatste punt wat ik hier wil benoemen haakt heel erg in op wat er al eerder is gezegd. Je personage zorgt dat het plot in actie wordt gezet en zorgt door woorden en acties dat het plot vooruit blijft gaan.

Een valkuil hier is bijvoorbeeld de uitverkorene. Een externe bron zorgt ervoor dat je personage in het verhaal wordt geslingerd en allerlei krachten van buitenaf zorgen ervoor dat het verhaal doorgaat. Als je iets schrijft in deze trant is het belangrijk om te beseffen wat je personage nu zelf doet om de situatie naar zijn hand te zetten. Verzet hij zich tegen het zijn van de uitverkorene? Zoekt hij zelf een groep vrienden die hem kunnen helpen in deze zoektocht? Bedenkt hij een plan om de slechterik uit te schakelen? Zorg ervoor dat jouw personages het hele plot door keuzes maken die de loop van het verhaal bepalen. Dit kunnen zowel kleine als grote dingen zijn. Worden ze aangevallen door een groep wolven? Vechten ze? Vluchten ze? Wat doen ze met die ene gewonde vriend?

De beslissingen van je personages maken het verhaal. Geef ze daarom altijd kleine en grote beslissingen die ze kunnen maken. Geef ze een mening en een wil om door te gaan. Laat ze niet rustig afwachten tot het plot hen overspoelt, maar laat ze hier zelf keuzes in maken. Op die manier krijgen je personages agency en zijn ze prettig om te lezen.

Dat was het alweer voor vandaag. Je mag altijd contact met mij opnemen, deze blog liken of een reactie achterlaten helemaal onder deze blog. Dat zou ik heel leuk vinden, want ik hoor graag wat jullie ervan vinden. Je kan mij ook vinden op Facebook, Instagram en Wattpad. Wil je op de hoogte blijven van deze blog? Abonneer je dan onderaan deze pagina. Je ontvangt dan elke keer een mail zodra ik een nieuwe blog plaats.

Als je nog vragen hebt over dit onderwerp of over andere onderwerpen, stel ze vooral. Ik bijt niet en wil graag helpen. Misschien schrijf ik er wel een keer een blog over.

Gepubliceerd door

Britt Zwijnenberg

Hallo, Ik ben Britt en mijn grote hobby is het schrijven van boeken. In 2020 zal mijn boek "Overleefd" worden uitgegeven bij uitgever Ambilicious. Op mijn website geef ik schrijftips voor beginnende schrijvers. Je kan mij verder vinden op Facebook, Goodreads en Wattpad. Nieuwsgierig naar mij en mijn boeken? Neem zeker een kijkje op mijn website.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s