Feedback geven en ontvangen

feedback-graffiti-op-muur

Eerst gaan we het hebben over het geven van feedback.

Stel je voor dat iemand jou vraagt om je eerlijke mening te geven over een verhaal, wat doe je dan?

1. Wees eerlijk.

De persoon in kwestie vraagt om jouw eerlijke mening. Zeg niet dat je het fantastisch vindt als dat niet het geval is. Feedback is namelijk een eerlijke mening en geen complimentenrondje. Aan de andere kant is het ook geen afkraak sessie. Probeer eerlijk te zijn zonder dat je alles de grond in boort of ophemelt. Daar help je namelijk niemand mee.

2. Benoem positieve en minder positieve dingen.

Ook als je een boek fantastisch vindt, zijn er meestal wel een paar dingetjes die je wat minder vindt. Meld dat ook zeker naast alle complimenten die je geeft. Je kan altijd zeggen: het is een klein dingetje, maar ik zag… Ook kleine dingetjes kunnen namelijk verbeterd worden. Dat is uiteindelijk juist beter voor het complete manuscript.

Omgekeerd geldt hetzelfde. Als iemand jouw eerlijke mening vraagt over een verhaal dat je echt heel erg slecht vindt, meld ook positieve dingen. Feedback heeft als bedoeling om iemand te helpen en niet om iemands droom de grond in te trappen. Op school noemden ze altijd de sandwichmethode. Begin met iets positiefs, geef dan verbeterpunten en eindig weer positief. Er zijn altijd positieve dingen te vinden, ook al zijn ze klein.

3. Denk na over het nut van je feedback.

Als een verhaal qua structuur niet goed in elkaar zit, heeft het weinig zin om een dt fout te gaan verbeteren. Als het advies is om de hele paragraaf compleet te verwijderen of aan te passen, wat maken die kleine fouten dan uit? Je kan in dit geval beter in een algemene opmerking zeggen dat je af en toe een dt foutje ziet. De schrijver kan daar uiteindelijk ook nog eens naar kijken als de structuur beter is.

Om hier geldt het omgekeerde weer. Als het manuscript zo goed als af is en je ziet een spelfout, zeker melden. In dit geval ben je al stappen verder en hoeven er geen hele hoofdstukken meer te verdwijnen of bij te komen.

4. Ken jezelf.

Als je een bepaald genre niet leuk vindt, ben je eerder geneigd om vooroordelen te hebben. Communiceer dit. Als iemand mij bijvoorbeeld zou vragen of ik feedback wil geven op een romantisch verhaal, is de kans groot dat ik niet heel positief ga zijn. Waarom? Romantiek is gewoon niet mijn ding. Op zich is het niet erg, maar ik ben niet het beoogde publiek. Als je toch feedback wilt geven, zeg dat de schrijver het met een korreltje zout kan nemen. Het kan namelijk ook positief zijn dat je een andere of meer kritische blik hebt. Meld het zodat de schrijver het voor zichzelf kan bepalen.

Het kan ook zijn dat een bepaald concept je niet ligt, hoewel het genre wel je ding is. Als de schrijver een liefdesdriehoek heeft geschreven en jij haat liefdesdriehoeken, kan je aangeven waarom deze specifieke liefdesdriehoek jou niet trekt. Let erop dat je dit wel onderbouwt. Tegelijkertijd kan je benoemen dat liefdesdriehoeken in het algemeen niet jouw ding zijn, waardoor de schrijver jouw feedback op een goede manier kan afwegen.

5. Feedback is meer dan een mening.

Niets is zo erg als te horen krijgen: “dit hoofdstuk was slecht”. Vervolgens houdt het commentaar daar op. Dat is geen feedback en het helpt ook zeker niet. Feedback bestaat uit meer dan dat. Waarom vond je het slecht? Was het personage niet goed uitgewerkt? Was er te weinig of juist teveel beschrijving? Zat het taalkundig niet goed in elkaar? Voelde je de sfeer niet? Kortom, geef zoveel mogelijk gedetailleerde informatie. Hoe meer details je geeft, hoe groter de kans is dat de ander er daadwerkelijk iets mee kan.

Probeer ook tips te geven voor verbetering. Bijvoorbeeld: ‘In dit hoofdstuk vond ik de personages wat flets overkomen omdat ze weinig emoties hadden. Als er wat meer dialoog toegevoegd zou worden, denk ik dat het al meer tot leven komt. Je kan ook kijken naar show vs. tell.‘ Je bent specifiek in waar volgens jou het probleem ligt. Namelijk dat de emoties van personages niet goed naar voren komen. Daarnaast geef je suggesties voor een oplossing. Je kan bijvoorbeeld ook verwijzen naar een blogpost of filmpje dat het onderwerp uitlegt. Dit is zeker nuttig als de schrijver het principe misschien niet kent.

En dan nu… Het ontvangen van feedback.

Feedback ontvangen kan net zo vervelend zijn als feedback geven. Het moet toch gebeuren als je wilt verbeteren. Stel dat je feedback krijgt omdat je daarnaar hebt gevraagd (of niet), wat doe je dan?

1. Luister naar de feedback of lees het aandachtig door.

Probeer de persoon niet te onderbreken als de feedback persoonlijk wordt gegeven. Als het geschreven feedback is, lees eerst alle feedback door voor je bedenkt waarom iets wel of niet klopt. Adem in en adem uit. Laat de feedback bezinken voor je een reactie geeft op de feedbackgever of voordat je er wel of niet iets mee besluit te doen.

2. Bedenk of je klaar bent voor feedback.

Eigenlijk moet je hier al over nadenken voor je daadwerkelijk feedback vraagt. Ben je bereid om je verhaal aan te passen? Ben je bereid om dingen te horen die je misschien liever niet wilt horen? Is het antwoord nee, misschien moet je dan geen feedback vragen. Misschien ben je er nog niet klaar voor. Vraag alleen feedback als je echt open staat om alles met een eerlijke blik te overwegen.

3. Vraag feedback aan de juiste mensen.

Feedback en complimenten zijn twee hele verschillende dingen. Als je een steuntje in de rug nodig hebt of wat zekerheid, vraag het dan zeker aan je beste vriend of aan je ouders. Wil je opbouwende feedback? Misschien kan je beter iemand anders zoeken. Feedback is niet bedoeld om je volledig af te branden, het is ook niet bedoeld om je de hemel in te prijzen. Het is een mogelijkheid om een beeld te vormen over waar je goed in bent en waar je misschien nog wat minder goed in bent. En je ouders of je beste vriend… De kans is groot dat zij niet al te hard zullen zijn.

4. Alle feedback is waardevol.

Soms krijg je feedback en denk je: wat moet ik hiermee? Voordat je de feedback afwijst, vraag eerst aan degene die de feedback heeft gegeven wat hij of zij er precies mee bedoelde. Waarom zegt hij dit? Ik kan de keren niet tellen dat ik feedback heb gehad die in eerste instantie niet nuttig leek. Nadat we het er samen over hadden gehad, bleek dat de feedback anders bedoeld was dan dat ik het had gelezen. Vraag het altijd na voor je besluit iets af te wijzen. Dat gezegd hebbende, soms zeggen mensen iets wat helemaal geen feedback is. Bijvoorbeeld: ‘Dit hoofdstuk was stom.’ Hier geven ze vervolgens geen uitleg bij. In dat geval kan je het beter negeren, want wat kan je hiermee?

5. Als je iets niet wilt horen, betekent het niet dat het slechte feedback is.

Een voorbeeldje uit mijn eigen schrijven: Op een gegeven moment kreeg ik de feedback van mijn critique partner dat mijn hele laatste hoofdstuk de grootste bullshit ooit was. Het was traag, er gebeurde niets interessants, het leek gehaast en het voegde niets toe aan het verhaal. Ze was erg specifiek en gaf precies aan waar het volgens haar mis ging. Het was alles behalve leuk. Er was volgens haar welgeteld één zin die wel oké was.

Ja, ik ben in een hoekje gaan zitten en heb gehuild. Dat is niet wat ik wilde horen. Ze had mij wel het hele manuscript helpen te verbeteren, dus ik zette het niet aan de kant, maar las het (nadat ik uitgehuild was) opnieuw. En toen ik mijzelf over mijn emotie heen zette, zag ik haar punt. Het was inderdaad niet goed genoeg. Ik heb gezwoegd en geploeterd en het is nu zooooveel beter dan dat het was. Ik ben haar achteraf juist dankbaar. Ik moet er nu niet aan denken dat die eerste versie was blijven staan. De beste feedback is vaak niet leuk om te horen, maar je hebt het nodig als echt wilt verbeteren. Dus nogmaals, probeer ook open te staan voor de dingen die je niet leuk vindt om te horen.

Dat was het alweer voor vandaag. Je mag altijd contact met mij opnemen, deze blog liken of een reactie achterlaten helemaal onder deze blog. Dat zou ik heel leuk vinden, want ik hoor graag wat jullie ervan vinden. Je kan mij ook vinden op Facebook, Instagram en Wattpad. Wil je op de hoogte blijven van deze blog? Abonneer je dan onderaan deze pagina. Je ontvangt dan elke keer een mail zodra ik een nieuwe blog plaats.

Als je nog vragen hebt over dit onderwerp of over andere onderwerpen, stel ze vooral. Ik bijt niet en wil graag helpen. Misschien schrijf ik er wel een keer een blog over.

Gepubliceerd door

Britt Zwijnenberg

Hallo, Ik ben Britt en mijn grote hobby is het schrijven van boeken. In 2020 zal mijn boek "Overleefd" worden uitgegeven bij uitgever Ambilicious. Op mijn website geef ik schrijftips voor beginnende schrijvers. Je kan mij verder vinden op Facebook, Goodreads en Wattpad. Nieuwsgierig naar mij en mijn boeken? Neem zeker een kijkje op mijn website.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s